Tag: toegevoegde waarde

Resultaten van onderzoeken naar de toegevoegde waarde van een financieel planner door financiële planning op het gebied van vermogensbeheer


Een financieel planner kan al snel 1,5% – 2% per jaar aan rendement toevoegen met financiële planning ten opzichte van een zelfstandige particuliere belegger door vast te houden aan het plan, niet te handelen en alleen te herbalanceren.

Autoriteit Financiële Markten – december 2015

Rapport “Belangrijke inzichten over zelfstandige beleggers” Wetenschappers hebben met behulp van transactiedata de (voor risico gecorrigeerde) prestaties van zelfstandige beleggers in verschillende landen onderzocht (zie Barber en Odean, 2013, voor een overzicht). Dit onderzoek toont steeds aan dat zelfstandige beleggers gemiddeld genomen slechter presteren dan een benchmark (die doorgaans bestaat uit een passieve beleggingsstrategie). Belangrijke factoren die deze tegenvallende prestaties verklaren, zijn de neiging van beleggers om overmatig te handelen (resulterend in hoge transactiekosten) en om onvoldoende spreiding aan te brengen in de portefeuille (resulterend in risicovolle portefeuilles en sterke schommelingen in rendement).


Onderzoek Vereniging van Effectenbezitters 2015

Veel beleggers weten het en toch zijn de cijfers schokkend: veel handelen in tijden van beurspaniek blijkt op de lange termijn zeer kostbaar. Recent VEB-onderzoek laat zien dat nerveuze beleggers op de langere termijn tot de helft van hun winst kunnen verspelen. In totaal 2,22% jaarlijks extra rendement door niet te handelen (1,6%) en alleen te herbalanceren (0,62%).

Montréal-based Center for Interuniversity Research and Analysis on Organizations (CIRANO) – 2012 – Professor Claude Montmarquette and Nathalie Viennot Brio

Het vermogen van particulieren is gemiddeld 2,73x zo hoog na 15 jaar bij gebruikmaking van een financieel planner.

Alpha, Beta, and Now… Gamma” David Blanchett and Paul Kaplan of Morningstar – 28 augustus 2013

Goede financiële planning beslissingen verhogen het pensioeninkomen met 29% wat neerkomt op het realiseren van een 1,82% per jaar hoger rendement.

Onderzoek Universiteit Maastricht – 70.000 rekeninghouders
Periode 2000-2006

Zelfstandige rekeninghouders gemiddeld -/- 1,76% maand rendement.
Terwijl AEX van 677 naar 497. Dat is gemiddeld – /- 0,36% maand rendement. Gemiddeld deed een particuliere belegger het dus 1,4% per maand slechter over die onderzoeksperiode!!

De twee grootste financiële planningskeurmerken FFP en CFP samen?

De FFP en de Financial Planning Standard Board Nederland (FPSB Nederland) hebben de wens uitgesproken om verdergaande samenwerking te onderzoeken. Hiervoor is een intentieverklaring ondertekend door de twee partijen. Met deze voorgenomen samenwerking kan op termijn een grote wens van de FFP worden gerealiseerd, namelijk het creëren van één (beroeps)organisatie die een thuis biedt aan alle financieel planners in Nederland.

De beoogde samenwerking geeft de leden nog meer dan voorheen een kennisvoorsprong. De FFP krijgt toegang tot het wereldwijde netwerk van de Financial Planning Standards Board (FPSB Ltd.). Hierbij zijn zo’n 27 internationale beroepsorganisaties met bijna 200.000 financieel planners aangesloten. Kennisdeling en internationale (lees: Europese) belangenbehartiging van de financieel planners zijn belangrijke speerpunten.

De FPSB is ook de certificerende instantie van de titel Certified Financial Planner (CFP®). FFP en CFP® zijn op dit moment nog twee aparte titels. Uit het onderzoek dat is gedaan blijkt dat de vakbekwaamheidseisen van beide registers vergelijkbaar zijn. Dat zou kunnen leiden tot harmonisatie van de titels. Hierdoor zou er straks – conform de wens van het FFP-bestuur – nog maar één kwaliteitskeurmerk van financieel planners zijn. En dat is in het voordeel van de consumenten én van de FFP-leden. Bron http://www.ffp.nl.

Hoe te beleggen

Open deuren over beleggen

Ik geloof dat het nemen van risico op de lange termijn hogere rendementen oplevert. Aan beleggingen kleven risico’s. Er zijn heel veel soorten beleggingen. Veel voorkomende zijn aandelen en (staats)obligaties. Sommige beleggingen kennen een hoog risico en andere beleggingen kennen een laag risico. Deze risico’s veranderen met de tijd. Risico’s die niet voor iedereen of voor iedere situatie geschikt zijn. Ik geloof dat het aanhouden van een beleggingsportefeuille voor sommige situaties passend is. Voor andere situaties is het passend om het vermogen op een spaarrekening te houden. Het begint bij het kennen van de persoonlijke situatie van degene die wil beleggen.

Een financieel plan zou altijd het uitgangspunt moeten zijn

Aan ieder beleggingsadvies zou een financieel plan vooraf moeten gaan waarin de financiële situatie in kaart wordt gebracht en besproken, waarbij wensen in de tijd worden uitgezet en waarbij wordt bekeken in hoeverre beleggingen nodig en passend zijn.

Actief of passief beleggingsadvies?

De toegevoegde waarde van een beleggingsadviseur die adviseert op basis van “timing” en “selectie” zie ik niet. Die adviezen geeft in de vorm van : ”Koop nu Aegon of verkoop nu Unilever”. Deze beleggingsadviseur gaat actief op zoek naar de “koopjes” in de markt. Dit wordt actief beleggingsadvies genoemd. De kosten van dit advies wegen in de praktijk gemiddeld niet op tegen de baten. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) zegt hierover in haar Leidraad actief en passief beleggen in het belang van de klant:  “wetenschappelijk onderzoek laat zien dat het voor een individueel actief fonds zeer moeilijk is om op middellange en lange termijn steeds positieve buitengewone rendementen te behalen”. Uit onderzoek blijkt dat het advies in 50% van de gevallen goed uitpakt en in 50% van de gevallen niet. Per saldo dus geen toegevoegde waarde, want een munt opgooien kunnen we allemaal. Maar er  wordt daar bij actief beleggingsadvies wel extra voor betaald.  Een actieve fondsmanager zal veel handelen en die handelingen brengen kosten met zich mee. Kosten die niet altijd worden terugverdiend. Gemiddeld zijn de kosten van een actief fonds 3 tot 4 x zo hoog dan voor een passief fonds. Passief (0,2 tot 0,3% per jaar) en actief (0,8 tot 1,2% per jaar).

Passief spreiden met indexfondsen onder begeleiding van een  financieel planner

Zoek een financieel planner die adviseert en bemiddelt in beleggingen met een passieve strategie. De planner die gebruik maakt van professionele software die hem in staat stelt beleggingen nauwkeurig te volgen en relaties kan informeren over al dan niet behalen van de doelen. Zodoende kan hij geïnformeerd adviseren over de nieuwe noodzakelijke aanpassingen van de beleggingsportefeuille en zo nodig het financiële plan.

Bij een passieve strategie worden zoveel mogelijk de totale markten gevolgd. Er wordt een portefeuille samengesteld die zo nauwkeurig mogelijk het rendement van de diverse opgenomen indexen in de portefeuille volgt met indexfondsen en eventueel indextrackers. Een graadmeter voor de Nederlandse markt is bijvoorbeeld de AEX index. De AEX index vertegenwoordigt een gewogen gemiddelde aandelenprijs van de 25 grootste bedrijven in NL. Er kan worden belegd op de AEX index. Dat wil zeggen dat wordt belegd met hetzelfde risico en rendement alsof aandelen worden aangehouden van alle 25 grote bedrijven aandelen hebt. Er is veel voor te zeggen om  te  beleggen op indexen en zo  beleggingsadvies- en behandelkosten laag te houden en risico’s te spreiden.

Spreiding van beleggingen is heel belangrijk. De meeste problemen bij beleggingen ontstaan door slecht gespreide beleggingsportefeuilles. Er wordt alleen in Ahold belegd en toevallig gaat Ahold failliet. Dan is de hele belegging waardeloos geworden. Maar wordt er belegd in 1000 bedrijven dan is het niet zo erg als één bedrijf failliet gaat. Dat vertegenwoordigd maar 1 / 1000 ste van de portefeuille = 0,1%. Door te beleggen op verschillende indexen van diverse landen worden risico’s ook gespreid. Om een goede spreiding te realiseren kunnen diverse categorieën/indexen vanuit de hele wereld worden samenvoegd in een portefeuille zoals: aandelen wereld, aandelen Europa, aandelen Noord Amerika (US), aandelen Japan, aandelen Opkomende Markten, aandelen Pacific (ex Japan), indirect onroerend goed Europa, high yield obligaties, hedge funds, staatsobligaties Europa, staatsobligaties Europa inflatie gecorrigeerd, bedrijfsobligaties Europa.

Een goede beleggingsadviseur neemt periodiek contact op om een afspraak te maken om te bekijken of het nodig is om de portefeuille aan te passen. Om de portefeuille weer in lijn te brengen met het risicoprofiel en het financiële plan. De onderliggende mix van hoog en laag risicobeleggingen zal gaan verschillen naarmate  de resultaten van de diverse fondsen variëren. Dit kan ervoor zorgen dat de beleggingen niet meer passen bij het profiel. Periodiek moeten de  beleggingen weer in lijn worden gebracht brengen met het hernieuwde profiel en de gestelde doelen. Ook als het profiel niet gewijzigd is zal dit betekenen dat de portefeuille wordt geherbalanceerd. De aanpassingen van de portefeuille zijn daarbij zo klein mogelijk om transactiekosten zoveel mogelijk te vermijden.

Uit onderzoek blijkt dat particulieren door zelf te beleggen het gemiddeld veel slechter (12%) doen dan de markt omdat zij teveel handelen, ongeduldig zijn en emoties laten regeren. Een financieel planner kan dit voorkomen aan de hand van een goed doordacht plan. 

De waarde van de belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde rendementen bieden geen garanties voor de toekomst. Wie geld belegt neemt een financieel risico. Het bedrag dat wordt ingelegd wordt niet volledig belegd. Een deel gaat op aan kosten. Rendementen kunnen hoger, maar ook lager uitvallen dan gemiddeld en zullen meer schommelen naarmate het gekozen beleggingsbeleid risico-voller is.

ONBEKEND MAAKT ONBEMIND – DE FINANCIEEL PLANNER!

Vraag iemand op straat wat een financieel planner doet en het wordt stil. Ondanks het feit dat er door verenigingen van financiële planners wel publieke campagnes worden gevoerd, zijn de functies en de waarde van een financieel planner bij het grote publiek nog onduidelijk.

Er worden steeds meer financieel planners opgeleid, maar er wordt naar mijn beleving nog maar in heel weinig gevallen rechtstreeks om de diensten van een financieel planner gevraagd. In Nederland komt een financieel planner vaak pas in beeld als er behoefte is aan een hypotheek of als ondernemers hun pensioen willen regelen. In Amerika wordt een financieel planner ingeschakeld vanuit het beleggingsadvies.

Nog maar heel mondjesmaat worden financieel planners ingeschakeld vanuit de behoefte aan een integraal financieel plan. Komt dat doordat financiële planning een nog relatief nieuwe beroepsgroep is? Ligt de oorzaak in “onbekend maakt onbemind”? Naar mijn mening is dit nog steeds een van de  belangrijkste oorzaken. Als je namelijk met potentiële relaties aan tafel zit, kan je hen vrij gemakkelijk overtuigen van de waarde van een financieel plan.  Een andere oorzaak is naar mijn mening het gegeven dat bij een financieel plan de kosten vaak voor de baten uitgaan. Een onafhankelijk planner werkt bij voorkeur op urenbasis of voor een vast van te voren overeengekomen bedrag.

Om een bijdrage te leveren aan de beminnelijkheid van de financieel planner hierbij informatie over drie onderwerpen:

  1. Wat doet een financieel planner?
  2. Wat levert het op?
  3. De juiste financieel planner vinden.

Wat doet een financieel planner?

Een financieel planner heeft onder andere de functie van financiële huisarts. Hij doet onderzoek naar uw huidige financiële gezondheid. En de verwachtingen over uw toekomstige financiële gezondheid op basis van uw huidige financiële gedrag. Hij kan een integrale beoordeling geven van uw financiële situatie of een antwoord geven op een hele specifieke financiële vraag. Als hij het idee heeft dat meer specialistische kennis noodzakelijk is zal hij in goed overleg doorverwijzen naar andere deskundigen. Denk hierbij aan vermogensbeheerders,  assurantietussenpersonen, notarissen,  fiscalisten of estateplanners.

Een financieel planner heeft ook de functie van financiële fitnessinstructeur. Hij zet de te bewandelen route uit naar een gezonde financiële situatie (in balans) en meet periodiek de  vooruitgang. Hij bewaakt het noodzakelijke rendement en zorgt voor tijdige aanpassingen van het plan om gewenste doelen te realiseren.

In minder mate beoefent een financieel planner ook de functie van financiële diëtist. Een budgetcoach.  Hij kijkt naar de uitgaven, vergelijkt deze met gemiddelden, stelt normen en probeert waar nodig samen met relatie de uitgaven in toom te houden.

Een aantal financieel planners hebben zich ook de functie van een soort financiële yoga-instructeur  eigen gemaakt (life planners). Hij geeft naast een juiste balans in inkomen en uitgaven nu en straks, ook inzicht in (onder) bewuste gedachten en gedragingen over geld, toont de gevolgen hiervan en geeft zo nodig aan hoe andere gedachten en gedragingen voor positievere gevolgen zullen zorgen.

Meer concreet..

Relaties die  om een compleet integraal financieel plan vragen, willen graag antwoord op de vraag of zij (en/of hun partners) er na pensionering, na overlijden en na arbeidsongeschiktheid levenslang niet al te veel op achteruit gaan. Of hun banksaldo niet eerder op raakt dan zijzelf. Of hun financiële wensen te realiseren zijn en of de huidige financiële keuzes daarvoor de juiste zijn of dat er aanpassingen nodig zijn. Vaak willen zij in de toekomst begeleid worden om hen te helpen hun doelstellingen te realiseren.

Een compleet integraal financieel plan kan deze vragen beantwoorden en hierin worden meestal de volgende zaken betrokken:

Inkomensvoorzieningen: Welke wensen zijn er? Hoe goed is de pensioensituatie? Is er straks voldoende vermogen? Waar bestaat dat uit? Hoe kan het beste pensioen worden opgebouwd? Welke alternatieven zijn er? Zijn er aanvullingen nodig? Hoe is de overlijdens- en arbeidsongeschiktheidssituatie? Zijn er aanvullingen nodig?

Spaar/belegging/risicoverzekeringen: Is er sprake van over- of onderverzekering? Alternatieven voor (te) dure polissen? Passen de beleggingspolissen nog bij het beleggingsprofiel?

Sociale zekerheid : Welke rechten op sociale uitkeringen zijn er bij leven; overlijden; arbeidsongeschiktheid of werkloos worden?  Welke tekorten zijn er? Wat kan zelf worden  geregeld?

Leningen: Wordt niet te veel rente betaald? Is het aflossingsplan juist? Is de kredietvorm juist?

Vermogen: Is er een financiële buffer? Welke vermogensdoelen zijn er? Sparen of beleggen? Waaruit bestaat het bedrijfsvermogen? Structurering van vermogen in privé en in de zaak. Lopen de juiste financiële producten of zijn er betere alternatieven?  Beoordeling van beleggingsfondsen.

Fiscaliteit: Optimalisatie van de fiscale mogelijkheden horend bij de financiële situatie.

Huwelijksvermogens- en erfrecht: Gevolgen van keuzes op gebied van huwelijkse voorwaarden en testamenten en aanbevelingen voor de toekomst. Vermogensoverdracht naar jongere generatie.

Lang niet altijd is een compleet financieel plan nodig. Natuurlijk kan men ook met een beperkte vraag, wens of probleem op één of meerdere deelgebieden bij de  financieel planner terecht. Van een financieel planner mag dan een objectief en onafhankelijk antwoord, advies of oplossing worden verwacht.

Wat levert het op?

Meestal worden de kosten van een financieel plan ruimschoots terugverdiend door huidige en toekomstige besparingen. Dit is echter meestal niet de hoofdreden voor een financieel plan. Een Australische planner vertelde mij eens dat hij voor zijn relaties “SWAN” wilde bereiken. Dit staat voor Sleep Well At Night. Als zijn relaties met een gerust hart kunnen slapen, zonder dat zij zich druk hoeven te maken over hun financiën, is zijn doel bereikt. Een goed financieel plan geeft inderdaad rust,  de planner begeleidt bij het realiseren van financiële wensen en dromen en geeft ondertussen de mogelijkheid om te focussen op andere belangrijke zaken.

De juiste financieel planner vinden

Iedereen mag zich financieel planner noemen. Er zijn in Nederland wel een aantal mogelijkheden om een echte onafhankelijke financieel planner te selecteren.

Kennis:  Allereerst is er de 1 jarige financiële planningsopleiding op HBO niveau tot gecertificeerd financieel planner (FFP).  Met deze titel kan een financieel planner zich laten opnemen in het register FFP. Die verplicht zichzelf daarmee ook om jaarlijks bij te blijven en  studiepunten te behalen.  Dit komt meestal neer op 3 studiedagen per jaar.  Ten tweede is er een academische opleiding: de opleiding tot Master in Financial Planning (MFP). De Master in Financial Planning die zich heeft laten inschrijven in het Register MFP (RMFP) moet ook jaarlijks studiepunten halen. Dit betekent jaarlijks ook 3 dagen in de schoolbanken. Tot slot hebben we sinds 2010 in Nederland ook te maken met de internationale titel Certified Financial Planner (CFP). Tot op heden zijn het uitsluitend Register Masters in Financial Planning die na een examen de titel CFP mogen voeren. Ook een CFP-er moet zich ongeveer 3 studiedagen per jaar laten opleiden. Er wordt gekeken om ook FFP-ers toe te laten tot het internationale examen.

Beloning: In Nederland zijn veel financieel planners in dienst van banken. De planners in dienst van banken werken meestal niet op urenbasis, zijn niet onafhankelijk. Hoe integer ook, uiteindelijk worden zij betaald uit de producten, spaarrekeningen, beleggingsrekeningen en verzekeringen die bij of via de bank zijn of worden ondergebracht.  Een onafhankelijk financieel plan krijgt men dus niet bij een bank. En ook niet bij een tussenpersoon die op provisiebasis werkt.  Een onafhankelijk financieel planner mag immers niet afhankelijk zijn van het sluiten van producten. Daarmee zeg ik niet dat zo’n planner geen integer advies kan geven, maar onafhankelijk is hij niet.  Een leek heeft daardoor bij zo’n planner geen objectieve maatstaf om te beoordelen of advies echt in zijn belang wordt gegeven. Een aantal FFP-ers hebben zich verenigd in de Vereniging van Onafhankelijke Financieel Planners (VOFP). Zij werken op urenbasis, wat een belangrijke voorwaarde is voor onafhankelijk advies.